In 1964 stuurt de directie van de toenmalige BRT Jos Ghysen (1926-2014) met een bijzondere opdracht naar de Ronde van Frankrijk. Het is 25 jaar geleden dat Sylvère Maes als laatste Belg de Tour heeft gewonnen en de BRT wil het zilveren jubileum niet zomaar voorbij laten gaan. Ghysen, een koersleek, moet naar Frankrijk en hij doet dat samen met Piet Theys (1927-1974), de man van de radio en zoveel meer, die aan zijn vierde Ronde begint en de wens uitspreekt in Parijs een andere eindwinnaar te mogen begroeten dan Jacques Anquetil.

“Wat er hier in Frankrijk aan de hand is, weet ik niet. Hier werkt niemand. U mag komen waar u wil, we hebben nu al zoveel dorpen geprobeerd, iedereen staat op straat.”

De Tour in cursief

In ‘De Ronde, een pocket in gele trui’ beschrijven de auteurs het Tourleven in 48 cursiefjes. Als acrobaten jongleert het duo met woorden, vol humor en zelfspot. Ghysen cultiveert zijn onwetendheid, terwijl Theys speelt met de spanning tussen renner en volger. Ze prikkelen de fantasie en zo voelt elk stukje als een boodschap op een postkaart.

“Vlamingen zijn een vriendelijk volk, ze komen tot op de top van de Tourmalet om u goedendag te zeggen. De Tourmalet zat er gisteren vol van. Ze zaten erop met een vastberadenheid alsof ze niet meer van plan waren er nog ooit af te komen. Na 1302 was dit hun grootste overwinning.”

We lezen over de sandwiches van Rik Van Looy, de teloorgang van de snor in de Tour en het zwarte koersbroekje van de Spanjaard Fernando Manzaneque (rugnummer 93) op het balkon van een hotelkamer in Monaco, maar ook over de solidariteit en het familiegevoel binnen de hele karavaan – ‘de Ronde tafel’ aldus Theys – en de stille bewondering voor de favorieten en het applaus voor de afgebeulden op de Galibier. Tourdirecteur Jacques Goddet, chauffeur en oud-renner Gust Danneels, en viervoudig ritwinnaar Ward Sels zijn terugkerende personages.

“Het peloton is een gevangenis met een zeer sterke tucht. De gevangenen mogen slechts een wandelingetje maken, wanneer zij niet gevaarlijk zijn.”

Het is opvallend dat het ongeval met een tankwagen, dat op 11 juli plaatsvond in Port de Couze, waarbij negen mensen overleden slechts één keer, en drie dagen na de gebeurtenis, summier wordt vermeld.

Roadtrip door het Frankrijk van de Gaulle

De wens van Piet Theys wordt niet vervuld. Anquetil wint voor de vijfde (en laatste) keer de Ronde van Frankrijk. Hij houdt 55 seconden over op Raymond Poulidor en bijna vijf minuten op Frederico Bahamontes. Maar dat is bijzaak. ‘De Ronde, een pocket in gele trui’ is immers geen volbloed wielerboek. Het is een roadtrip door het Frankrijk van president de Gaulle, op de achterbank luisterend naar de dagboekverhalen van twee meestervertellers, helemaal tot in Parijs.

“Voilà, ’t is gedaan. Het werd tijd. We zijn het moe. Dag Tour. Het land met de grijze wolken wenkt. Het ergste moet nog komen: aan iedereen, aan iedereen apart, uit eerste hand van naaldje tot draadje vertellen hoe het nu eigenlijk precies ineenstak.”

Met de groeten van Jos Ghysen en Piet Theys. Dankjewel, heren. We hebben graag geluisterd.

Uitgeverij Heideland, Hasselt, eerste druk, 1964, 157 pagina’s